Close

Hoe doe je duurzaam en betaalbaar boodschappen?

Iedereen die mij kent weet dat ik van koken (en eten) hou, maar doordeweeks elke keer weer iets leuks bedenken én je aan een budget houden vind ik best een ding. Daarnaast proberen we ook nog duurzaam te zijn in hoe we met eten omgaan. In navolging van deze blogpost over onze money struggles, wil ik een poging wagen om te laten zien hoe ik het aanpak en het leuk probeer te houden – en wat ik heb geleerd door de jaren heen. 

Bij voorbaat al even mijn onoprechte excuses voor de lengte van dit artikel. Ik ben niet zo goed in kort van stof zijn, dus ik begin daar ook gewoon maar niet aan. Ik heb nog een poging gedaan wat gezellige plaatjes toe te voegen om het geheel wat makkelijker te lezen te maken, maar die poging is gestrand. Dus nu is het alleen tekst. Sorry.

Mijn tips om duurzaam en betaalbaar boodschappen te doen.
  1. Maak een weekmenu.
  2. Doe online je boodschappen.
  3. Stel een budget vast.
  4. Koop niet meer dan je nodig hebt.
  5. Mix luxe met budget.
  6. Sla in bij de juiste aanbiedingen.
  7. Eet zo min mogelijk vlees.
  8. Koop zo min mogelijk bewerkte producten.
  9. Houd je koelkast leeg en opgeruimd.
  10. Maak een ‘clear out your fridge’ maaltijd.

Over duurzaamheid: voor mij gaat duurzaam eten vooral over voorbereid zijn, in het seizoen blijven, weinig verspillen, en weinig vlees eten. Natuurlijk zou ik heel graag minder plastic zien in mijn boodschappentas of alleen maar biologisch eten, maar dat lukt voor nu gewoon nog niet. Elke keer kun je weer meer doen. Het is beter twee makkelijkere stappen te zetten dan helemaal geen, toch?


1. Maak een weekmenu.

Een weekmenu maken doe ik al jaren. Ik heb een hekel aan elke dag opnieuw moeten bedenken wat we gaan eten, en aangezien ik meestal kook komt het voornamelijk op mij aan om creatief te zijn. Want meneer wil wel graag ‘lekker’ eten, en het liefst niet ‘saai’ en óók niet elke week hetzelfde. En ik heb nog twee wezens in huis die ook wensen hebben, dus veel om rekening mee te houden. Daarnaast wil ik niet drie of vier keer per week op bezoek bij de supermarkt. Het liefst doe ik alles in één keer, hence the menu. Dat menu bevat meestal een pasta, een keer iets met aardappels, een curry, en vaak ook iets Mexicaans en/of Noord-Afrikaans. (Ik laat binnenkort zien wat wij in een week eten, inclusief foto’s en recepten. In die post zal ik meer ingaan op het koken en eten zelf.)

Wijk ik wel eens af van m’n menu? Minimaal één keer per week. Het is een beetje zoals met kleding: wat op de ene dag heerlijk zit, kan de volgende dag het bloed onder je nagels vandaan halen (but that might just be me). Ik kan van tevoren denken dat ik op dinsdag een pasta wel zie zitten, maar op de dag zelf geen zin of geen tijd hebben om het te maken. Zolang ik geen ingrediënten gebruik voor een volgend recept kan ik het best een beetje wingen. 

2. Doe online je boodschappen.

Deze heb ik pas recent ontdekt, maar ik vind het de ontdekking van de eeuw. Je boodschappen laten thuisbezorgen voelde altijd nogal decadent, maar toen ik ergens las dat het je kan helpen om je aan je budget te houden heb ik het toch geprobeerd. Guess what? It works. Like magic. En het levert me nog vrije tijd op ook. Ik vind boodschappen doen niet erg, maar ik ben er op een zaterdagochtend toch al snel twee uur mee bezig. Met online boodschappen ben je bovendien minder gevoelig voor impuls aankopen in de winkel. Ik koop geen croissantjes omdat ik honger heb, en ik houd me beter aan mijn lijstje.

Voorheen deed ik bijna al onze boodschappen bij Lidl, maar omdat je daar geen handscanners hebt, had ik niet door hoeveel ik uitgaf tot de cassiere me het vertelde. En dat kon zomaar ineens 90 euro zijn, terwijl ik liever 60 euro had uitgegeven.

Maar goed, nu doe ik dus m’n boodschappen online bij Albert Heijn. Ik heb direct een bezorgbundel voor drie maanden besteld, daardoor betaal je gemiddeld nog maar 3 euro bezorgkosten per keer als je wekelijks laat bezorgen en maakt de dag/tijd niet meer uit. En ik vind het HEERLIJK dat je de hele zaterdagochtend in de tuin bezig kunt zijn, en er om half elf een meneer aanbelt met je boodschappen. HEERLIJK.

(Als je Airmiles spaart: zoek op de site van AH even op bezorgbundel, dan zie je dat met je Airmiles korting kunt kopen op de bezorgbundels. Tien euro korting voor 1000 Airmiles bijvoorbeeld.) Je moet voor minimaal 70 euro bestellen, dus dat is ook meteen min of meer mijn budget.

3. Stel een budget vast.

In principe wil ik maximaal 100 euro per week aan boodschappen uitgeven, exclusief luiers. Bij de online bestelling houd ik 70 – 75 euro aan, de rest is voor kleine dingen doordeweeks. Soms valt een maand zo dat je vijf keer boodschappen in een maand doet, en andere maanden vier keer. Een maand kan dus net duurder uitvallen dan de vorige, puur omdat je vaker boodschappen moet doen. Ik hou daar rekening mee in mijn overzicht.

Mijn ervaring met het online boodschappen doen is tot nu toe heel erg positief. Met handscanners had je al de mogelijkheid te zien wat je uitgaf, maar toch is het makkelijker om het op je scherm te zien. Als alles in je kar ligt ga je niet nog een keer de hele boel door om te kijken wat je onnodig koopt. Dat kan wel als ik de hele lijst op mijn laptop zie. Als mijn totaalbedrag te hoog is, ga ik het lijstje door om te kijken wat niet of minder noodzakelijk is, en elimineer tot ik terug ben bij mijn streefbedrag.

Tip: bij Albert Heijn kun je je bonuskaart koppelen aan je online bestellingen en de optie aanvinken om persoonlijke aanbiedingen te ontvangen. Ze analyseren zes weken lang je aankopen, en geven vervolgens op basis daarvan gepersonaliseerde bonusacties. Dat betekent dat je dus meer kans hebt op een bonusaanbieding die je daadwerkelijk nodig hebt, in plaats van dat je iets koopt puur omdat het goedkoper is, maar niet omdat je het sowieso had gekocht.

4. Koop niet meer dan je nodig hebt.

Een probleem in ons huishouden was de hoeveelheid eten die we weg moesten gooien, gewoon omdat we het niet gebruikten en het dus weg lag te rotten. Ik heb een beetje een issue met eten dat er niet meer helemaal oké uit ziet, zo’n frut ben ik dan weer wel. M’n schoonmoeder eet nog iets dat wegloopt. Ik merkte de laatste tijd dat ik in de winkel te veel eten meenam, met name verse producten en vooral nu de lente is aangebroken en alles er zo mooi en groen uitziet. Te veel fruit, te veel groente. Wat uiteindelijk niet op tijd gegeten werd en dus soms weggegooid.

Een voordeel van een weekmenu maken is al dat je weet wat je nodig hebt, maar de volgende stap is om streng te zijn en niet meer te kopen dan nodig is. Wees niet bang dat je tekort komt. Koop geen twee courgettes terwijl je lijstje zegt dat je er één nodig hebt. Het ergste wat kan gebeuren is dat je nog een keer terug moet naar de winkel, maar het is slechter voor je portemonnee en het milieu wanneer je die tweede courgette niet op eet. Of koop anders iets wat je ook kunt invriezen, daar kun je nooit genoeg van hebben. Dat is trouwens ook best een goeie: diepvries producten zijn vaak goedkoper dan de verse variant. Je kunt het verse product niet altijd vervangen voor z’n ingevroren broer, maar het is wel de moeite waard om te kijken naar een voordeelzak bloemkool of broccoli uit de diepvries. Het is goedkoper en makkelijker portioneren zonder het risico dat het over datum gaat.

Tip: Albert Heijn heeft de zogenaamde ‘Buitenbeentjes’ in groente en fruit. Allemaal goed spul dat er net anders uit ziet en daarom goedkoper is. Een hele kilo Elstar appels voor maar 1,09 euro momenteel! En ik vind ze er helemaal niet anders uit zien dus ik snap het probleem überhaupt niet. Maar je kunt dus komkommers, kastanje paddenstoelen (koop nooit witte champignons, smaken nergens naar), paprika’s, peren, avocado’s, appels en wat al niet meer als Buitenbeentjes kopen voor een veel lagere prijs. (Ik word niet gesponsord door Albert Heijn, echt niet, maar ik doe daar nu eenmaal m’n boodschappen.)

5. Mix luxe met budget.

Ik kom uit een Bourgondische familie van vaderskant, en ik hou er niet van als ik het idee heb dat ik moet inleveren op de leuke dingen in het leven. Dit moet je overigens zéker niet verwarren met een luxepaardje, want dat ben ik niet. Maar ik hou van verse jus en croissants op zaterdag en een borrel op zondagmiddag. Het moet wel leuk blijven, toch? Dus wat ik doe om het alsnog betaalbaar te houden, is ook een of twee keer per week heel goedkoop te koken. Een superbudget maaltijd is bijvoorbeeld zelf soep maken. Dat kan met verse producten zoals pompoen, wortel, tomaat of broccoli, maar de meeste groenten vind je ook in de vriezer voor een voordeliger prijskaartje. En het is zó simpel. Ik ben een soepmens – nay, soepkoningin. Als ik zin heb, rooster ik verse groenten in de oven, maar met weinig tijd is het gewoon een kwestie van diepvriesgroenten opzetten met bouillon en de staafmixer er in zetten. Een bloemkool of broccoli kost je in het juiste seizoen een euro, plus wat bouillon en kruiden, en een kruidenstokbroodje er naast = job done.

Andere keren, met name in het weekend of bij bezoek, ga ik all out. In de winter maak ik graag stoofpotten of boeuf bourguignon, en dat is prijzig, en in de zomer maak ik het liefst iets Mexicaans. Dat zijn grotere maaltijden met meer verse producten, dus duurder, maar ik haal er veel plezier uit. En ik doe het eigenlijk alleen als we eters hebben, dan is het ook nog een beetje de moeite waard ;-). Als je bij ons komt eten krijg je nooit een bordje gekookte aardappels voor je neus (die eten we trouwens sowieso niet, vreselijk). Het gaat dus om de balans. Een keer in de week uitpakken, en soms ook een keer voor bizar weinig koken. Ik kan overigens heel goed een uitgebreide maaltijd op tafel zetten die oogt alsof ik uren in de keuken heb gestaan, daar zijn trucs voor. Het is vooral een kwestie van een goede voorraadkast! Wellicht schrijf ik er nog wel een keer over…

Nog een ding over luxe vs. budget: sommige producten moet je gewoon op kwaliteit kopen, anders kun je het net zo goed niet doen. (Maar dat is mijn nederige mening, iemand die van koken houdt.) Goedkope mozzarella smaakt nergens naar, tenzij je het in de oven zet, dan is het nog wel oké, maar vers moet je gewoon goeie hebben. Same goes voor tomaten in blik en gedroogde pasta’s, of bepaalde sauzen of vlees. Maar meer daarover bij punt 6.

6. Sla in bij de juiste aanbiedingen.

Koopjes zijn er om je te verleiden, en daar zijn supermarkten verdraaid goed in. Normaal koop je nooit zakken snoep, maar als ze goedkoper zijn neem je ze opeens mee. Ik heb op een gegeven moment een lijstje gemaakt van producten die regelmatig voorbij komen in de acties, en die ik ook daadwerkelijk nodig heb. Dingen als pasta van de Cecco (die is nu eenmaal echt de allerbeste, en als ze 1+1 gratis zijn koop ik voor het hele jaar), tomaten in blik van Mutti (idem), Quaker havermout, thee en koffie, onze favoriete mayonaise, diepvries pizza, biologische conserven, diepvries producten etc. Op het moment dat er een 50% korting actie is, sla ik mijn slag. Ja, het drijft m’n budget voor die maand omhoog, maar ik had ze anders ook gekocht op een later moment. Doe je voordeel met acties die je daadwerkelijk geld besparen, niet welke je meer geld kosten omdat je het anders niet gekocht had. Sterker nog, sommige dingen moet je gewoon nooit voor de volle pond kopen, zoals toiletpapier of vaatwasblokjes.

Dit zijn een paar producten waarvan ik probeer om ze alleen in de aanbieding te kopen:

  • Mutti tomaten in blik
  • de Cecco pasta’s
  • Sauzen (ketchup, mayonaise)
  • Conserven (mais, kidneybonen, zwarte bonen, kikkererwten)
  • Fairtrade koffie
  • Broodbeleg zoals jam en hagelslag
  • Pizza
  • Schoonmaakproducten (vaatwasmiddel, afwasmiddel, wc blokjes)
  • Verzorgingsproducten (deodorant, shampoo, zeep)

7. Eet zo min mogelijk vlees.

Minder vlees eten is geen populaire opinie in Nederland (en daarbuiten), maar het is wel noodzakelijk. Wij eten al jaren meer vegetarisch dan vlees, maar niet per se met een strikt regime. We zijn geen vegetariërs of veganisten, dat hoef je naar mijn idee ook helemaal niet te worden, maar we zijn ook weer meer dan flexitariërs. Meestal eten we 1 à 2 keer per week iets van vlees of vis bij het avondeten. Wat we aan dierlijke producten gebruiken (zuivel, kaas, eieren) is zo veel mogelijk biologisch. Bij de Lidl kocht ik altijd de Kipster eieren, maar we hebben nu natuurlijk onze eigen hennetjes! Melk kopen we alleen biologisch en als ik de optie heb dan kiezen we meestal wel voor de betere biologische variant. Vlees is altijd biologisch.

Vorig jaar heb ik een keer besteld bij een koopeenkoe.nl en dat beviel heel erg goed. Niet biologisch (wel koopeenkip.nl), wel heel erg diervriendelijk. Enige is dat je in één keer een groot pakket aanschaft, en dat zat er de laatste tijd even niet in. We bestelden toen samen met twee anderen waardoor we het konden delen. Met dat pakket konden we een half jaar vooruit, en volgens mij waren we het iets van zestien porties vlees of zo. Ik zag dat je nu ook een kleiner pakket kunt bestellen met alleen steaks, gehakt, burgers en worstjes vanaf 40 euro. Score. Echt een aanrader!

Een nieuwe stap die we de afgelopen tijd maken, is dat we ook doordeweeks geen vleeswaren hebben voor overdag. Dat is vooral voor Boaz een beetje wennen, want die mist z’n ham bij de tosti ;-). In het weekend doen we nog wel eens een kroketje op brood of iets bij de borrel, dat moet ook gewoon kunnen, maar doordeweeks is het hummus, kaas en vegetarische worst op brood!

Vegetarisch eten kan overigens net zo duur zijn als vlees wanneer je vleesvervangers koopt. Een neppe schnitzel kost volgens mij praktisch net zo veel als een echte. Ik koop bijna nooit echte vleesvervangers, tenzij het een aanbieding is. We eten regelmatig een vega hamburger, die zijn oprecht heel lekker bij AH, en soms tofu, maar verder maak ik gewoon een gerecht dat geen vlees(vervanger) nodig heeft.

8. Koop zo min mogelijk bewerkte producten. 

Niet koken uit pakjes en zakjes kennen we nu wel, daar ben ik lang geleden al mee gestopt (voor 99%, iedereen heeft wel eens een zwak moment…). Maar je hebt nog meer vormen van bewerkt eten. Tot een week geleden kocht ik vrijwel elke week een zakje wortel julienne of rode biet julienne, want die zijn heel makkelijk bij salades of over je taco. Bij Albert Heijn kost dat 1,29 per 150 gram, terwijl een voordeelpak winterpeen maar 55 cent kost voor een hele kilo. En ik een keukenmachine in mijn bezit heb. Die ook raspt. Ik kocht ook altijd zakjes geraspte kaas. Terwijl vers geraspte jonge kaas zo goddelijk lekker is dat het nooit in m’n gerecht eindigt. Dat heb ik net weer herontdekt. Of plakken kaas in plaats van een groot stuk kaas.

Dit kun je overigens nog breder trekken: geen theezakjes meer, maar losse thee (probeer ik nu op over te stappen), geen cups koffie maar filterkoffie, geen enkele portie verpakkingen in het algemeen, zelf koekjes bakken of pindakaas maken, maar ook grootverpakkingen handzeep in plaats van losse pompjes (of zelfs een ouderwets stuk zeep!).

Mijn punt is: ik moet stoppen met producten kopen die voorbereid zijn, terwijl ik het prima zelf kan.

9. Houd je koelkast leeg en overzichtelijk.

In onze nieuwe keuken hadden we ruimte voor een grotere koelkast. De eerste weken vond ik de koelkast zo ontzettend leeg, tot ik me besefte dat ‘ie groter is dan de vorige… Ik begon natuurlijk ook met een schone lei, waar de vorige koelkast vol stond met potjes die ik af en toe gebruikte. Ik heb nu ontzettend weinig potjes en dergelijke in de koelkast staan, en regelmatig vraagt Boaz hoe het komt dat we twee dagen na het boodschappen doen niets meer in huis lijken te hebben.

Dat komt door een paar dingen: ik kook als eerste met de producten die het kortst houdbaar zijn, de meeste groente en al het fruit liggen buiten de koelkast, en ik heb veel in de vriezer en de voorraadkast liggen dat net zo goed meetelt. Onze koelkast is tegen het einde van de week bizar leeg. (Misschien ook een beetje zonde van alle energie?) Maar ik begin dus wel elke keer met een schone koelkast. Het helpt me met overzicht houden en het is wel een leuke uitdaging om ‘m zo leeg mogelijk te maken – dan weet je dat er weinig weggegooid wordt!

Voor wie het nog niet helemaal weet, dit zijn verse producten die niet in de koelkast horen (tenzij aangebroken): tomaten (NOOIT), aubergine, courgette, pompoen, ui, knoflook, aardappels, maar ook geen sinaasappels (tenzij je graag koude sinaasappelsap hebt, dus het mag wel), appels, bananen, avocado’s, peren etc. Wat ik wél in de koelkast bewaar: sla, verse kruiden, wortels (bij warmte gaan die sneller rotten), komkommers (vind ik koud lekkerder, maar het hoeft niet), selderij, bloemkool, broccoli, asperges, paddenstoelen, druiven (idem), aardbeien, en bessen.

 

10. Maak een ‘clear out your fridge’ maaltijd.

Nu ik een paar weken online boodschappen doe, merk ik dat veel bewuster om ga met wat er in de koelkast ligt. Ik gooi bijna niets meer weg, wat best wel een schouderklopje voor mevrouw van Lent verdient. Dat komt ook omdat ik aan het einde van de week een maaltijd bedenk met alle dingen die op moeten voordat de nieuwe boodschappen komen. Afgelopen vrijdag had ik nog zoete aardappels, kerstomaatjes, romaine sla en een vers kruidenstokbrood over, dus maakte ik een Marokkaanse schotel van geroosterde zoete aardappel in blokjes, kikkererwten, tomaatjes aan de tak uit de oven en brood en een salade met feta en pompoenpitten ernaast. Was oprecht heul erg lekker.

Well, there you go! Ik denk dat ik redelijk heb omschreven hoe ik mijn boodschappen-avontuur aanvlieg. Voor wie nog meer briljanten ideeën heeft: voel je vrij ze te delen! 

Leave a Reply

Your email address will not be published.

%d bloggers liken dit: