Close

Money issues: op zoek naar financiële stabiliteit

Op Instagram gooide ik iets op Stories over geld en budgetteren en daar kreeg ik wat reacties op in mijn inbox, dus ik dacht: let’s get uncomfortable for a minute. Of misschien ook wel niet. Want wat mij betreft hoeven we geen taboe te maken van geld en inkomen. Ik wil je prima vertellen hoeveel ik verdien (maar niet hier ;-)), en ik wil je ook prima vertellen over de money struggles die wij hebben gehad in tien jaar relatie (maar niet alles). Ik deel hier de belangrijkste lessen die we geleerd hebben waardoor we nu, voor het eerst, écht grip hebben op onze financiën. 

Boaz en ik zijn dit jaar tien jaar bij elkaar (tien freaking jaar, i feel so old) en hebben acht jaar een gezamenlijke rekening. Dat als eerste: ik heb nooit geloofd in ‘jouw geld, mijn geld’. Toen we trouwden was het van ons samen. Simpel. Alles ging op één grote stapel en dat is nooit anders geweest. Ik zou vreselijk nerveus worden van het idee dat je allebei je eigen geld hebt en dan beiden iets overmaakt op een gezamenlijke rekening en discussies hebt over ‘ik heb dat vorige keer al betaald, nu moet jij een keer’.

Maar we waren jong toen we trouwden en moesten nog veel leren over hoe je een huishouden runt, laat staan betaalt. Boaz had een vast inkomen, maar ik nog niet. We leefden heel erg per dag. Onze lasten waren gelukkig ook heel laag, met een goedkoop appartementje op Rotterdam Zuid en een afgeragde Volkswagen Polo, maar ik kan me toch herinneren dat we vaak wat krap bij kas zaten. Als ik weer een opdracht binnenhaalde, hadden we wat meer en kochten we opeens tickets naar Zuid-Afrika, en als we minder hadden betaalden we een rekening gewoon een maand later. We rommelden maar wat aan, een beetje studentikoos.

We keken eigenlijk nooit verder dan een maand. Als we het idee hadden dat het kon, op basis van ons saldo, dan deden we het. Maar we maakten ons er heus wel eens druk om. Dat deden we heel gebalanceerd omstebeurt. Als Boaz opeens vond dat we NIETS meer konden uitgeven, was ik het die relativeerde, en als ik ineens in paniek was, bleef Boaz rustig. Achteraf gezien was ons probleem echt dat we niet vooruit planden en geen overzicht hadden. We hadden geen reserves. We konden een plotselinge rekening niet opeens betalen, dus dat zorgde altijd voor problemen.

Door allerlei perikelen in mijn ondernemingen is onze financiële situatie nog veel complexer geworden. Tel daarbij op dat we ons eerste huis hebben gekocht en verbouwd, én dat er een derde kindje op komst is – that’s a recipe to lose your damn mind. Daarom was het vorig jaar zomer belangrijker dan ooit dat we orde op zaken gingen stellen. Ik denk dat ik in het afgelopen jaar het meeste heb geleerd over geld. Er waren meerdere momenten dat ik ‘aha-moments’ had (zoals Oprah ze noemt) over de manier waarop wij met geld omgingen. Alle lessen die we geleerd hebben in de afgelopen jaren, door onze fouten en door onze ervaringen, zorgen er nu voor dat we ons staande houden temidden van de gevolgen van dit jaar – en dat we het redden.

Wat we geleerd hebben in de afgelopen tien jaar

 

Houd een financieel overzicht bij (en liefst eentje die klopt). Mijn moeder ramde het er bij ons in: houd je geld bij in Excel. Met een ondernemer als vader en een moeder die daar de boekhouding van deed kon het ook bijna niet anders. Ik doe dat dus al jaren heel trouw, alleen… tot twee maanden terug niet op de goede manier. Ik hield netjes al onze inkomsten en uitgaven bij, ik wist precies wat we verbruikten aan energie bijvoorbeeld, alleen heb ik nooit de maanden doorgeteld en ons saldo er in meegenomen. Ik begon elke maand in feite met een blanco saldo, terwijl dat niet zo was (in positieve en, vaker, negatieve zin). Mijn balans klopte dus helemaal niet. De uitgaven en inkomsten wel, maar niet het eindresultaat. Daardoor had ik een veel positiever beeld van onze financiën, terwijl ik voortdurend het gevoel hield dat ik alsnog geen idee had hoe we er nu voor stonden. Nog een tip wat betreft het overzicht: mijn maand begint niet meer op de 1e, maar op de 20e. Klinkt gek, maar de 20e is het eerste moment dat we inkomsten ontvangen voor de maand daarop, namelijk kinderopvangtoeslag. Die hoort niet bij de maand ervoor, want het is bedoeld om de rekening te betalen van de maand er na. Snap je ‘m nog? Daarom begin ik nu dus op de 20e, en loopt de maand tot de 19e. Het is even wennen, maar daardoor klopt mijn overzicht met mijn saldo. We starten de maand nu met onze inkomsten, in plaats van dat de maand er mee eindigt, en de inkomsten worden gebruikt zoals ze bedoeld zijn, namelijk voor de komende maand.

Kijk niet naar je saldo, maar naar je balans.
Nu ik weet wat ik fout deed (namelijk het saldo niet invullen en meenemen naar de volgende maand), klopt ons overzicht eindelijk. De afgelopen twee maanden ben ik redelijk obsessief bezig met dat overzicht. It’s my best friend. BFF’s. We’re gonna grow old and die together. Want dat verrekte bestandje klopt eindelijk en dat betekent: GRIP. ORDE. OVERZICHT. Ik weet eindelijk dat wat we deze maand doen, invloed heeft op de volgende maanden. Onze fout was dat we keken naar ons saldo in plaats van onze balans. Je bankrekening zegt misschien wel dat je aan het eind van deze maand nog driehonderd euro over hebt, en dat je die driehonderd euro kunt achterlaten in de Bijenkorf (onze zwakke plek), maar als je niet meeneemt dat de volgende maand duurder is dan deze, kom je over vier weken bedrogen uit.

Neem een boekhouder.
Wij hebben sinds een jaar of vier een boekhouder die onze inkomstenbelasting doet en dat is de beste keuze OOIT. Het heeft ons al zo veel geld opgeleverd. Ik had hem in eerste instantie vooral voor mijn bedrijven, maar het was vrij eenvoudig om ook onze privé aangifte er aan toe te voegen. Een boekhouder weet zoveel meer over alle regeltjes – en heeft het allemaal met een paar uurtjes gefixt, waar jij uren zwoegt op de onbegrijpelijke taal van meneer Belastingdienst. Misschien ben je er wel een held in, maar dan nog moet je maar net weten waar je je voordeel kunt halen. Onze boekhouder doet er elk jaar twee uur over en heeft die investering al honderdvoudig terug verdiend.

Kies een bank waar je niet rood kunt staan.
Wij hebben jarenlang rood gestaan. Het begon denk ik nadat we trouwden – eerst met vijfhonderd euro, en uiteindelijk met het drievoudige. Het leek makkelijk, je lijdt er weinig onder, maar een negatief saldo is niet heel motiverend én het is gewoon schuld. We hebben meerdere pogingen gedaan om er uit te komen, en het lukte om tot min vijfhonderd te komen, maar dan gebeurde er iets waardoor we het tóch weer nodig hadden. The thing was: de mogelijkheid bestond, dus gebruikten we die kans. Voor ons bleek de oplossing om over te stappen op een bank waar het NIET kon. Vorig jaar zijn we overgestapt van ING naar Knab, onder andere om die reden. We losten onze roodstand af en zodra onze oude bankrekening was opgezegd, konden we simpelweg niet meer rood staan. En het gebeurt dus ook niet. Banken zijn zo slim. Het lijkt een helpende hand, maar intussen is het te makkelijk en kom je er moeilijker weer onderuit. Onze volgende stap is om onze creditcard te cancellen. Die functioneert nu nog een beetje als een backup rekening, maar dat is uiteindelijk ook een soort roodstand.

Gebruik een portemonnee met meerdere pasjes.
Een andere reden dat we overstapten naar Knab is dat je er gratis meerdere rekeningen kunt openen, en daarmee pasjes hebt voor verschillende budgetten. Na een beetje proberen en ontdekken hebben we nu drie rekeningen; een hoofdrekening, een boodschappenrekening en een huisrekening (aangezien we de komende jaren nog wel blijven verbouwen en klussen). Aan het begin van elke maand stort ik ons budget voor boodschappen en luiers op de betreffende rekening. Zo kan ik makkelijk terug vinden wat ik heb uitgegeven (is efficiënter met het invullen van mijn overzicht) en zie ik wat ik nog over heb voor de rest van de maand. Daarnaast mag je eindeloos spaarrekeningen openen, dat is ook handig. En Knab kost maar 5 euro per maand. Dat is minder dan de helft als ING. #nospon #lángnietgenoegvolgersvoorspon

Plan een maandelijkse financiële meeting.
Dit klinkt alsof ik solliciteer naar een saai en zakelijk huwelijk, en we gaan dit deze maand voor het eerst doen, maar we hebben van meerdere mensen gehoord dat heel zinvol is om aan het begin/eind van elke maand samen te kijken naar het overzicht. Ik ben degene die het overzicht maakt en bijhoudt, dus Boaz heeft daar eigenlijk geen zicht op tenzij hij er zelf om vraagt. Hij kijkt dus vooral naar ons saldo maar ziet de context niet die ik wel heb. En ik ga hem niet als moedertje vertellen dat hij voor deze week nog tien euro zakgeld heeft voor koffietjes. Dus is het beter om er een keer per maand samen voor te gaan zitten, te kijken welke grote uitgaven er aan komen, hoeveel we kunnen besteden aan kleding en eten buiten de deur, en of we ergens bewuster op moeten letten. Ik denk dat het heel stoer is als je dit samen kunt… I feel so grown up. Geld is een issue in veel relaties, maar het is onze gezamenlijke verantwoordelijkheid om er goed mee om te gaan.

Spaar een beetje.
Sparen is een dingetje, hoor. Alle verstandige mensen zeggen dat je altijd moet sparen, al is het maar een euro. Ik ben een koppig mens, en voor mij voelt het compleet zinloos om een rekening te hebben met geld waar je niets mee doet. Die je alleen aanboort als er plotseling een grote uitgave komt, en die je daarna weer terug aanvult. Maar goed, de praktijk heeft uitgewezen dat het dus wél nuttig is, dus ik behoor gehoorzaam te zijn. Ons doel voor de komende twaalf maanden is om een buffer te sparen van 750 euro. Dat is wel echt het maximale bedrag dat ik bereid ben weg te zetten… We hebben daarbij denk ik nog nooit meer dan dat bedrag plotseling als onverwachte kostenpost gehad, het is dus meer bedoeld voor het geval we ons eigen risico moeten gebruiken van de zorgverzekering of wanneer we schade rijden met onze auto bijvoorbeeld. Sparen voor de kinderen willen we ook graag. Ik was er mee begonnen, maar dan bleek dat we het geld toch weer nodig hadden, dus is het meer verschuiven van potjes aan het einde van de maand. Ik bekijk nu dus wanneer onze vaste lasten het toelaten om te kunnen sparen, en dan beginnen we ermee. Ik heb geen specifiek doel hoeveel we willen sparen voor ze (en vooruit denken over studeren hebben we al helemaal nog niet gedaan, vind ik een hele lastige omdat je geen idee hebt hoe het leerstelsel er over vijftien jaar uitziet?) maar we beginnen met een paar tientjes in de maand per kind en kijken wel hoever we dat opbouwen. Mijn ouders hebben nooit gespaard voor ons, maar we kregen bijvoorbeeld wel een bedrag toen ik trouwde. Ik heb geen idee wanneer die spaarrekening beschikbaar komt, maar ik kan me voorstellen dat we het gebruiken voor studeren, trouwen of een eerste koophuis.

Geef, zelfs als je niet rondkomt.
Dit punt is misschien een beetje gek, maar ik noem het toch. Vanuit ons geloof hebben we altijd geleerd dat je geld niet je eigendom is, en dat je daarom de verantwoordelijkheid hebt om het te delen met mensen die minder kansen hebben dan jij. In de kerk noemen ze dat je tienden geven, wat inhoudt dat je tien procent van je inkomsten weggeeft. Mensen vinden dat heel heftig, want tien procent is hartstikke veel – al helemáál als je tekort komt in de maand. Hoe idioot moet je zijn om geld weg te geven als je zelf te weinig hebt? Toch kozen we er een paar jaar geleden heel bewust en met trillende handjes voor om echt die tien procent te geven, in het geloof dat God je tekorten aanvult. Daarvoor gaven we al wel, maar eerder drie tot vijf procent. Het is geen harde regel dat je die tien procent geeft, maar ik denk dat het moed toont wanneer je het jezelf ongemakkelijk maakt en meer geeft dan wat de norm is. Daarbij, zelfs los van ons geloof, zou ik het niet kunnen verkroppen dat ik al mijn geld voor mezelf hou terwijl het grootste deel van de wereldbevolking in pure armoede leeft. Onze tekorten stellen daar alsnog niets bij voor, en geven aan wie veel minder heeft houdt je nederig. Momenteel geven we met name aan organisaties die zich richten op kinderen in armoede, vluchtelingen en moderne slavernij. Mensgericht dus.

Voor wie er baat bij heeft: ik heb een leeg bestand gemaakt van het overzicht dat ik gebruik. Het is losjes gebaseerd op hoe mijn moeder het me ooit leerde, en heeft zich de laatste tien jaar ontwikkeld tot hoe het nu is. Het is dus allemaal van mij, geen template. Je kunt ‘m downloaden in Excel en Numbers (ik gebruik de laatste) en de formules er in kloppen ook (hoop ik). Als je iets invult heeft dat dus invloed op het eindresultaat. Speel er maar eens mee, wie weet heb je er wat aan :-).

Een paar kleine opmerkingen over het financiële overzicht:

  • Het verschilt hoe vaak ik het overzicht update. De laatste tijd praktisch elke dag (obsessed like i said, ik heb dan ook weinig anders te doen), maar soms ook per maand of zelfs per twee maanden. Het is dan alleen veel meer werk.
  • In de formule van een bepaalde kostenpost vul ik alle bedragen van die maand los in. Bij bv. boodschappen krijg je dan dus: 34,56+23,67+1,99+3,99 etc. Op die manier kan ik eventueel nog terugvinden of ik een bedrag mis. Het is veel makkelijker om het per week te doen, dan heb je ook duidelijker overzicht voor jezelf, but that’s up to you. Als je niet weet hoe formules werken kun je het beste even Googlen, maar het is heel simpel. In Numbers klik je een cel aan en tikt op ‘=’, dan krijg je een veld waarin je een rekensom kunt invullen.
  • Alle maanden zijn ingevuld, veel vaste posten zijn per maand hetzelfde, maar soms weet ik dat we in een bepaalde maand meer of minder gaan uitgeven door een vakantie oid. Ik maak dus een prognose voor het hele jaar, met schattingen voor alle uitgaven.
  • Daarna gebruik ik de kolom van de huidige maand als ‘realtime’. Ik dupliceer de ingevulde maand, zodat ik kan zien of mijn prognose klopt met wat we daadwerkelijk uitgeven, want anders lijkt je hele jaar fantastisch te gaan worden omdat je realtime kolom nog niet klaar is (snap je?). De formules slaan dan dus op de prognose maand, niet op de realtime. Richting het einde van de maand verwijder ik de prognose kolom en wordt de realtime kolom de ‘echte’ maand. Ik hoop dat ik het een beetje helder uitleg…
  • Op de 20e maak ik de hele maand leeg, ook de inkomsten, en hou ik elke dag/week bij wat er binnen is gekomen of uit is gegaan. Na elke keer bijhouden zou de balans onderaan hetzelfde moeten zijn als je saldo op je bankrekening. Als dat zo is, weet je dat je overzicht klopt, en zie je daarnaast ook wat voor invloed je huidige maand op de volgende maanden heeft.
Download hier het overzicht in NUMBERS of in EXCEL.


Alle dingen die ik hierboven noem zijn natuurlijk gebaseerd op ons leven en onze ervaringen van de laatste tien jaar en niet bedoeld om aan te geven hoe het volgens ons ‘hoort’. We zijn letterlijk door schade en schande wijs geworden, maar nog steeds lukt het niet altijd zoals we het willen. Ondanks dat hebben we voor het eerst in al die jaren het gevoel dat we weten waar we mee bezig zijn. Misschien dat ik het daarom wil delen: als je eenmaal controle hebt over je geldstroom, krijg je er rust voor terug. It may sound boring en ik klink ook behoorlijk als m’n moeder, but it’s true. Kunnen we nu weer gewoon terug naar de leuke dingen des levens!

Foto: Selah Photography / Tirza Kruis

2 thoughts on “Money issues: op zoek naar financiële stabiliteit

  1. Misschien nog een leuke tip. Mijn man heeft zijn eigen rekening. Ik ben ook de enige in ons gezin die de financiële dingen bij houdt dus hij heeft dat overzicht niet echt. Iedere maand krijgt hij daar 50 euro op en dat kan hij gebruiken voor games, koffie, kebab etc. Haha. Zo deden zn ouders het ook en werkt top, ik bemoei me ook niet met dat geld en hoef dus nooit te zeggen ‘heb je dit nu weer gekocht?’.

    Fijn artikel!

Leave a Reply

Your email address will not be published.

%d bloggers liken dit: